مدیریت ، اقتصاد و کامپیوتر

درباره همه مطالب مرتبط با مدیریت می نویسم یا مطلب می گذارم ترفندها و مقالات کامپیوتری هم بعد از مطلب مرتبط با اقتصاد در اولویت هستند

الزامات به‌کارگیری سیستم‌های برنامه‌ریزی منابع سازمان (ERP) در شرکت‌های کوچک و م
نویسنده : سلام دشتی - ساعت ۱٠:٤۳ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٧/۱/۳۱
 

خلاصه : سیستم‌های اولیه برنامه‌ریزی منابع سازمان برای شرکت‌ها و سازمان‌های بزرگ تهیه شده بودند. هزینه‌های سنگین پیاده‌سازی و پیچیدگی‌های چنین سیستم‌هایی، مجالی برای پیاده‌سازی این سیستم‌ها در شرکت‌های کوچک و متوسط باقی نمی‌گذاشت. پس از سال 2000 میلادی و تحول در بازار سیستم‌های برنامه‌ریزی منابع سازمان، برخی از تولیدکنندگان این سیستم‌ها، صنایع کوچک و متوسط را به عنوان بازار محصولات خود انتخاب کرده و محصولاتی را منطبق بر نیازهای آنها ارایه کردند. در کشور ما نیز صنایع کوچک و متوسط بخش عمده‌ای از فعالیت‌های صنعتی را به خود اختصاص داده‌اند. برخی از این شرکت‌ها نیز تاکنون به سمت خرید و پیاده‌سازی سیستم‌های برنامه‌ریزی منابع سازمان حرکت کرده و در این راستا اقداماتی را انجام داده‌اند. در همایشی که در 21 آبان ماه سال 1385 با عنوان «تجربیات پیاده‌سازی سیستم‌های برنامه‌ریزی منابع سازمان» در دانشگاه علم و صنعت ایران برگزار می‌شود، به‌کارگیری سیستم‌های برنامه‌ریزی منابع سازمان در صنایع کوچک و متوسط نیز مورد توجه است. در این راستا برخی از شرکت‌های پیاده‌کننده سیستم در صنایع کوچک و متوسط داخل


متن کامل :

 

هزینه‌های سنگین پیاده‌سازی و پیچیدگی‌های چنین سیستم‌هایی، مجالی برای پیاده‌سازی این سیستم‌ها در شرکت‌های کوچک و متوسط باقی نمی‌گذاشت. پس از سال 2000 میلادی و تحول در بازار سیستم‌های برنامه‌ریزی منابع سازمان، برخی از تولیدکنندگان این سیستم‌ها، صنایع کوچک و متوسط را به عنوان بازار محصولات خود انتخاب کرده و محصولاتی را منطبق بر نیازهای آنها ارایه کردند. در کشور ما نیز صنایع کوچک و متوسط بخش عمده‌ای از فعالیت‌های صنعتی را به خود اختصاص داده‌اند. برخی از این شرکت‌ها نیز تاکنون به سمت خرید و پیاده‌سازی سیستم‌های برنامه‌ریزی منابع سازمان حرکت کرده و در این راستا اقداماتی را انجام داده‌اند. در همایشی که در 21 آبان ماه سال 1385 با عنوان «تجربیات پیاده‌سازی سیستم‌های برنامه‌ریزی منابع سازمان» در دانشگاه علم و صنعت ایران برگزار می‌شود، به‌کارگیری سیستم‌های برنامه‌ریزی منابع سازمان در صنایع کوچک و متوسط نیز مورد توجه است. در این راستا برخی از شرکت‌های پیاده‌کننده سیستم در صنایع کوچک و متوسط داخلی به بیان تجربیات و راهکارهای خود برای این بخش از بازار ایران می‌پردازند. در این مقاله الزامات به‌کارگیری سیستم‌های برنامه‌ریزی منابع سازمان از ابعاد تحولات محیط کسب و کار در سطح جهانی بررسی می‌شود.

 

جهانی‌سازی در صنعت باعث شده است تا در حوزه عملیاتی، دیگر مفهوم صنایع کوچک وجود نداشته باشد. در حال حاضر شرکت‌هایی که از توان مالی، کارمندان یا مشتریان کمی‌هم برخوردارند، باید در سازمان‌دهی و هدایت، شبیه شرکت‌های بزرگ عمل کنند. این شرکت‌ها با وجود اینکه در جزء کوچکی از یک زنجیره تامین فعالیت می‌کنند، اما در بازار جهانی قرار دارند. از این رو باید به رقابت با شرکت‌های بزرگ بپردازند. برخی از این شرکت‌ها نیز همکار تجاری شرکت‌های بزرگ هستند که ادامه همکاری آنها در گرو بهره‌گیری از فناوری‌های جدید کسب و کار است.

 

شرکت‌هایی که تاکنون مشتریان محدودی داشته‌اند، هم اکنون باید خود را برای ارتباط با شرکت‌های مختلف در کشورهای گوناگون با واحدهای پول مختلف، فرهنگ متفاوت و سلیقه‌های مختلف آماده کرده و کالاها و خدمات خود را برای آنها عرضه کنند. اغلب اوقات برای تعامل با ملیت‌های مختلف باید کل یک محصول از واسط کاربر گرفته تا فرم‌ها، اسناد آموزشی و ابزارهای نمونه‌سازی‌ترجمه شده و مطابق با نیازهای مشتریان خاص آن کشور تطبیق یابد. برای اینکه شرکت مذکور مورد قبول قرار گیرد، باید خود را با اصول تجاری و قوانین دولتی کشور طرف معامله تطابق دهد. از سوی دیگر تداخل محیط‌های رقابتی در سطح جهانی باعث شده تا فنون بازاریابی و روش‌های تولید، پیچیده شود.

 

صنایع متوسط به سرعت می‌آموزند تا از تکنولوژی به عنوان یک سلاح رقابتی استفاده کرده و خود را قادر سازند تا به کمک پردازش سفارش‌ها و ارتباطات موثر درون‌سازمانی و برون‌سازمانی به صورت موثری هزینه‌های خود را مدیریت کنند. در این زمینه سیستم‌های برنامه‌ریزی منابع سازمان با ساده‌سازی و خودکارکردن فرایندهایی که شرکت‌های کوچک را در محیط جهانی با چالش روبه‌رو می‌کند، کمک می‌کنند تا این شرکت‌ها بتوانند با هزینه پایین‌تری حوزه کاری خود را در سطح جهانی گسترش دهند.

 

راه‌حل‌های تکنولوژیکی زیادی برای شرکت‌های کوچک و متوسط به منظور توسعه کسب و کار در سطح جهانی وجود دارد. سیستم‌های برنامه‌ریزی منابع سازمان که در گذشته به عنوان یک راهکار اساسی در عملیات شرکت‌های بزرگ مطرح بودند، هم اکنون توسط شرکت‌های متوسط به عنوان مطمئن‌ترین راه رقابت در بازار جهانی مورد استفاده قرار می‌گیرند. به اضافه بسیاری از شرکت‌هایی که توسط شرکت‌های بزرگ در حال خریداری شدن بوده‌اند، دست به پیاده‌سازی سیستم برنامه‌ریزی منابع سازمان زده‌اند تا بهتر بتوانند با شرکت یا شرکت‌هایی که می‌خواهند متصل شوند، ارتباط برقرار کنند. شرکت‌های متوسط با خرید نرم‌افزارهایی مانند نرم‌افزارهای برنامه‌ریزی منابع سازمان به شرکت‌های فرایندگرایی تبدیل  شده و با استفاده از این سیستم‌ها می‌توانند فرایندهای خود را به صورت موثری مدیریت کنند.

 

روندهای کسب‌ و کار، مشوق استفاده از ERP

 

صنایع تولیدی بزرگ همواره برای یک پارچه ساختن فرایندهای عملیاتی خود به سیستم‌های برنامه‌ریزی منابع سازمان  وابسته بوده‌اند و این مساله به آنها این امکان را داده تا در بازار جهانی که همواره در حال رشد است، حضوری فعال داشته و بتوانند با برقراری ارتباطی موثر با مشتریان، خواسته‌های متغیر ایشان را برآورده کنند.

 

صنایع متوسط به طور سنتی در فضای محدودتری فعالیت کرده و محصولات و مشتریان با تنوع کمتری را در اختیار داشته‌اند. اما جهانی‌سازی این شرکت‌ها را مجبور ساخته تا برای بقا در محیط رقابتی در سطح جهانی عمل کنند. این شرکت‌ها باید بتوانند از عهده خواسته‌های گوناگون مشتریان برآمده و دامنه فعالیت‌های خود را به مناطق جغرافیایی گوناگون گسترش دهند. چنین عواملی باعث شده است که دیگر روش‌های سنتی مدیریت و فرایندهای عملیاتی سنتی چندان مورد قبول نبوده و بهره‌گیری از سازمان‌های فرایندگرا ضرورت یابد. به عبارت دیگر شرکت‌های کوچک و متوسط دیگر نمی‌توانند با ابزارها و روش‌‌های سنتی به رقابت در بازار جهانی بپردازند. سیستم برنامه‌ریزی منابع سازمان مهم‌ترین راهکاری است که می‌تواند فرایندها، تجربیات و ساختار مدیریتی منطبق بر نیازهای کسب و کار جدید را برای شرکت‌های کوچک و متوسط به همراه داشته باشد.

 

اتحاد و روابط تجاری بلند‌مدت عامل گرایش به ERP

 

همکاری با شرکت‌های بزرگ نیز انگیزه‌ای برای گرایش شرکت‌های کوچک و متوسط به سمت سیستم‌های برنامه‌ریزی منابع سازمان به شمار می‌آید. گرایش به جهانی‌سازی‌ترکیبی از شرکت‌ها را در زنجیره تامین به وجود آورده که قادر هستند خود را با نیازهای چند ملیتی، چند زبانی، چند پولی و چند فرهنگی تطبیق دهند. همچنان که تولیدکنندگان بیش‌تری یک پارچه می‌شوند، شرکت‌ها متوجه می‌شوند که در حال حاضر کار آنها بیش از مدیریت عملیات در یک کارخانه هستند، آنها باید بتوانند به برقراری ارتباطات نزدیک با سایر اعضای زنجیره تامین پرداخته و خود را به سرعت با آنها خصوصا‌ با نیازهای مشتریان هماهنگ سازند. در این زمان سیستم برنامه‌ریزی منابع سازمان برای ایجاد یک پارچگی بین زنجیره تامین و هماهنگ کردن فعالیت‌های عملیاتی اعضا نقشی حیاتی برعهده دارد.

 

ابزار استراتژیک برای تولید ناب

 

اتلاف در فرایندهای کسب‌ و کار بر شرکت‌های متوسط تاثیرگذار بوده و این شرکت‌ها را با منابع محدودتری نسبت به شرکت‌های بزرگ مواجه کرده است. تکنیک تولید ناب برای بقای شرکت‌ها در بازار جهانی می‌تواند بسیار حیاتی باشد. به صورت ایده‌آل بسیاری از محیط‌های تولیدی باید ناب باشند، اما در عمل چنین نیست. خصوصا‌  برای شرکت‌هایی که تجربه کمتری در زمینه بازار جهانی دارند، تولید بیش از حد، موجودی سربار، فواصل طولانی برای انتقال، هدر رفتن منابع، قطعات دوباره‌کاری شده، فرایندهای غیرضروری و زمان تلف‌شده می‌تواند بهره‌وری، سرعت، کیفیت و در نهایت بقای شرکت را با خطر روبه‌رو کند. تولید ناب با انعطاف‌پذیر ساختن فرایندها می‌تواند کارآیی شرکت را بالا برده و هزینه‌های تولید را به شدت کاهش دهد. تولید ناب بازنگری فرایندها، بازمهندسی آنها، شکل‌دهی فرایندها و ساختار ناب برای کاهش و حذف اتلاف‌ها است. سیستم برنامه‌ریزی منابع سازمان نیز با ارایه فرایندهای استاندارد، بهینه و یک پارچه به حذف اتلاف کمک می‌کند.

 

سیستم‌های برنامه‌ریزی منابع سازمان در حال تبدیل به ابزاری هستند که نه تنها برای بقا، بلکه برای ایجاد مزیت رقابتی در روش تولید ناب به‌کار گرفته می‌شوند. در همان حال که سیستم‌های برنامه‌ریزی منابع سازمان از اتلاف جلوگیری کرده و هزینه‌ها را کاهش می‌دهند، به شرکت‌های متوسط نیز کمک می‌کنند که در بازار رشد کرده و سهم بازار خود را افزایش دهند. با تزریق فرایندهای ناب، یک تولیدکننده قادر می‌شود تا در مدت زمان کمتری، کالاها را به دست مشتریان برساند. زیرا به واسطه این کار، زمان تحویل کاهش پیدا می‌کند. زمانی که هزینه‌های تولید کاهش ‌یابد، شرکت‌های متوسطی که از سیستم برنامه‌ریزی منابع سازمان سود جسته‌اند، می‌توانند در ارتباطات خود با مشتریان انعطاف‌پذیرتر عمل کرده و با کسب اعتبار در بازار سهم خود را افزایش دهند. سیستم برنامه‌ریزی منابع سازمان به عنوان یک سیستم پشتیبانی عمل کرده و با تزریق فرایندهای ناب به چارچوب شرکت‌های متوسط باعث می‌شود تا این شرکت‌ها بتوانند در بازار زنده مانده، به رقابت پرداخته و در نهایت پیشرفت نمایند.

 

کاهش هزینه شرکت‌های متوسط با بهره‌گیری از ERP

 

مدیریت هزینه شرط بقا در بازار رقابتی امروز است. شرکت‌های بزرگ در زنجیره تامین برای تطابق با نیازهای مشتریان سعی می‌کنند تا حد امکان هزینه‌ها را به سمت تامین‌کنندگان خود انتقال دهند. در این حال شرکت‌های کوچک و متوسط که تامین‌کننده شرکت‌های بزرگ می‌باشند، سیستم برنامه‌ریزی منابع سازمان را به عنوان یک راهکار مدیریت هزینه انتخاب می‌کنند. شرکت‌های متوسط دریافته‌اند که اطلاعات با کیفیت مناسب در سیستم‌های برنامه‌ریزی منابع سازمان می‌تواند به طور موثری به آنها کمک کند که به فشارهای وارده به درستی پاسخ داده و با کارآیی بالاتری حرکت نموده و ناب‌تر تولید کنند.

 

پاسخ به نیاز پاسخگویی در شرکت‌های کوچک و متوسط

 

در تکنیک‌هایی مانند تولید به هنگام  (Just in Time) و سیستم‌هایی که در آن تامین‌کنندگان و مشتریان به یکدیگر وابسته باشند، پاسخگویی یک امر بسیار مهم و حیاتی بشمار می‌رود. اگر مشکلات فرایندی در هر کدام از اجزای سیستم‌های برنامه‌ریزی منابع سازمان رخنه کرده باشد، این موضوع می‌تواند کارآیی و کیفیت تک تک اجزای زنجیره را با مشکل روبه‌رو کند. سیستم‌های برنامه‌ریزی منابع سازمان به تولیدکنندگان کمک می‌نمایند تا عملیات خود را کنترل کرده، مشکلات را به‌سرعت شناسایی کرده و با برطرف کردن گلوگاه‌ها به سراغ علل ریشه‌ای ‌بروند.

 

چالش‌ها و فرصت‌ها

 

سیستم‌های اولیه برنامه‌ریزی منابع سازمان منطبق بر نیازهای شرکت‌های بزرگ تهیه شده و این شرکت‌ها به عنوان مشتریان اصلی این سیستم‌ها به شمار می‌رفتند. زمانی که بخش عمده‌ای از شرکت‌های بزرگ از این سیستم‌ها بهره‌مند شده و بازار این سیستم‌ها در بخش شرکت‌های بزرگ به نوعی اشباع شد، تولیدکنندگان به فکر افتادند که سیستم‌هایی را مناسب با نیازمندی‌های شرکت‌های کوچک و متوسط عرضه کنند. در حال حاضر تولیدکنندگان بزرگ سیستم‌های برنامه‌ریزی منابع سازمان محصولاتی را برای شرکت‌های کوچک و متوسط عرضه کرده‌اند. برخی از تولیدکنندگان نیز تنها بر شرکت‌های کوچک و متوسط متمرکز شده‌اند. از این رو به نظر می‌رسد که بازار شرکت‌های کوچک و متوسط بازاری جذاب برای تولیدکنندگان این محصولات باشد. با رونق این بازار قدرت چانه‌زنی شرکت‌های کوچک و متوسط نیز افزایش یافته و آنها می‌توانند خواست‌ها و نیازهای خود را به تولیدکنندگان تحمیل نموده و سیستم‌هایی را منطبق بر نیازهای خود درخواست نمایند. به علاوه سیستم‌های یک پارچه شرکت‌های کوچک و متوسط باید قابلیت برقراری ارتباط و انطباق با سیستم‌های شرکت‌های بزرگ همکار آنها را داشته باشند. نسل جدید سیستم‌های برنامه‌ریزی منابع سازمان قابلیت‌های مناسب‌تری را برای شرکت‌های کوچک و متوسط به همراه خواهد داشت. زیرا بخش عمده‌ای از بازار آینده این سیستم‌ها در اختیار چنین شرکت‌هایی خواهد بود.

 

 شرکت‌های کوچک و متوسط نیز از این رهگذر می‌توانند به صورت مطمئن‌تری در بازار جهانی به فعالیت بپردازند.

 

 

دبیرخانه همایش تجربیات پیاده‌سازی سیستم‌های برنامه‌ریزی منابع سازمان (www.irerp.com)