مدیریت ، اقتصاد و کامپیوتر

درباره همه مطالب مرتبط با مدیریت می نویسم یا مطلب می گذارم ترفندها و مقالات کامپیوتری هم بعد از مطلب مرتبط با اقتصاد در اولویت هستند

‌‌تاثیرتجارت الکترونیک برمدیریت تولید‌‌
نویسنده : سلام دشتی - ساعت ۱:٥۱ ‎ق.ظ روز ۱۳۸٧/۱/٩
 
این مطلب را بعنوان مطلب آغازین در این سایت قرار می دهم امید است که مقبول بازدید کنندگان محترم قرار بگیرد . ‌‌تاثیرتجارت الکترونیک برمدیریت تولید‌‌ مقدمه‌ ‌با انقلاب ‌اطلاعاتی ‌در اواخر قرن ‌بیستم ، شاهد تغییرات‌ عظیمی ‌در حجم ، نوع، سرعت‌و دامنه ‌فعالیتها بویژه‌در جوامع‌پیشرفته ‌صنعتی و در کلیه‌زمینه‌ها (اعم ‌از علمی، فرهنگی، صنعتی‌و کشاورزی‌و غیره) هستیم. این ‌انقلاب ‌نهایتا به ‌ظهور تجارت‌الکترونیک‌ منجر گردید. این ‌مقاله ‌سعی ‌دارد که ‌تاثیر تجارت‌الکترونیک‌ را بر مدیریت‌ تولید بررسی ‌کند.‌‌‌قبل ‌از هر چیز لازم ‌به ‌یادآوری ‌است‌که ‌بسیاری‌ از کاربردهای ‌یک ‌اختراع‌ یا یک ‌صنعت‌جدید بعد از ایجاد آن‌روشن‌ می‌شوند. ممکن‌ است ‌در آینده با فراگیرتر شدن ‌این‌تکنولوژی، کاربردهای ‌بیشتری ‌نیز برای‌آن‌پیدا شود. اصولاً ‌تجارت‌الکترونیک ‌نوع‌جدیدی ‌از ارتباط‌ اطلاعاتی‌ است‌که ‌چنانچه ‌با دید مدیریتی ‌و به‌ طور صحیح‌به ‌آن‌نگریسته ‌شود، می‌تواند نه ‌یک ‌ابزار، بلکه ‌یک‌ تحول ‌باشد که ‌چهره ‌یک ‌بنگاه‌را عوض ‌کند. این ‌موضوع ‌شامل‌ مدیریت ‌تولید نیز می‌گردد.
‌‌‌قبل‌از هر چیز لازم‌به ‌یادآوری ‌است‌که ‌بسیاری ‌از کاربردهای ‌یک‌اختراع‌یا یک‌صنعت‌جدید بعد از ایجاد آن‌روشن‌می‌شوند. ممکن‌است‌در آینده‌با فراگیرتر شدن‌این‌تکنولوژی، کاربردهای ‌بیشتری‌نیز برای‌آن‌پیدا شود. اصولاً‌تجارت‌الکترونیک‌نوع‌جدیدی‌از ارتباط ‌اطلاعاتی ‌است‌که ‌چنانچه ‌با دید مدیریتی ‌و به ‌طور صحیح‌به ‌آن‌نگریسته ‌شود، می‌تواند نه ‌یک ‌ابزار، بلکه ‌یک ‌تحول ‌باشد که ‌چهره‌یک‌بنگاه‌را عوض‌کند. این‌موضوع‌شامل‌مدیریت‌تولید نیز می‌گردد.‌‌‌نتیجه‌کار یک ‌مدیر تولید، با تولید کالای‌دارای‌کیفیت‌موردنظر در زمان‌موردنظر و با حداقل‌هزینه ‌مشخص‌می‌شود. در این‌راستا مدیر تولید باید بتواند برنامه‌ریزی ‌صحیحی ‌برای ‌تولید داشته ‌باشد. برای ‌یک ‌برنامه‌ریزی ‌صحیح، شرط ‌اول‌داشتن‌اطلاعات ‌بدون‌ اشتباه‌است. مدیر تولید در کار برنامه‌ریزی‌با دو دسته‌موضوع‌مواجه‌است. یکی‌موضوعهایی‌که‌به‌داخل‌محل‌تولید و دیگری‌موضوعهایی‌که‌به‌خارج‌از محل‌تولید بازمی‌گردد. در رابطه‌با اطلاعات‌خارج‌از محل، تجارت‌الکترونیکی‌می‌تواند بهترین‌بستر برای‌سهولت‌ارتباط‌باشد. در ارتباطات‌تجاری‌سنتی‌که‌برپایه‌کاغذ قرار دارند، وارد کردن‌مکرر یک‌رشته‌اطلاعات‌یکسان‌و واحد موجب‌بروز مشکلاتی‌می‌گردد ولی‌با مبادله‌الکترونیکی‌داده‌ها، این‌مشکلات‌به‌صورت‌قابل‌ملاحظه‌ای‌کاهش‌می‌یابند. یک‌مدیر تولید نیاز دارد که‌بتواند برای‌مواداولیه‌و قطعات‌موردنیاز تولید، برنامه‌ریزی‌صحیحی‌داشته‌باشد. ممکن‌است‌نبود یک‌قطعه‌کم‌ارزش، کل‌خط‌تولید را به‌مخاطره‌اندازد. چه‌بسا خط‌تولید به‌سبب‌ماندن‌ماده‌اولیه‌در گمرک‌و یا تعلل‌تولیدکننده‌مدتها متوقف‌بماند. تجارت‌الکترونیک، مدیر تولید و مدیر تدارکات‌را قادر می‌سازد که‌بتوانند با فروشندگان‌قطعات‌و مواد اولیه‌و سازمانهای‌درگیر، ارتباط‌صحیح‌برقرار کنند و از این‌راه‌داده‌های‌جامعی‌دراختیار داشته‌باشند. ازطرف‌دیگر، نیاز بازار و تقاضای‌خرید نیز بدون‌کوچکترین‌وقفه‌ای‌به‌مدیریت‌فروش‌می‌رسد و از آنجا نیز پس‌از انجام‌معامله‌به‌صورت‌الکترونیکی، سریعاً‌و بدون‌هیچگونه‌اتلاف‌زمانی‌به‌مدیر تولید می‌رسد. لذا مدیر تولید و مدیر برنامه‌ریزی‌کلیه‌اطلاعات‌محیط‌بیرونی‌را در اختیار خواهند داشت‌و همچنین‌می‌توانند ارتباطی‌روان‌با آن‌محیط‌برقرار سازند. به‌این‌صورت، قسمت‌بزرگی‌از مشکلات‌آنها حل‌خواهدشد. ‌‌‌نتیجه‌کار یک‌مدیر تولید، با تولید کالای‌دارای‌کیفیت‌موردنظر در زمان‌موردنظر و با حداقل‌هزینه‌مشخص‌می‌شود. در این‌راستا مدیر تولید باید بتواند برنامه‌ریزی‌صحیحی‌برای‌تولید داشته‌باشد. برای‌یک‌برنامه‌ریزی‌صحیح، شرط‌اول‌داشتن‌اطلاعات‌بدون‌اشتباه‌است. مدیر تولید در کار برنامه‌ریزی‌با دو دسته‌موضوع‌مواجه‌است. یکی‌موضوعهایی‌که‌به‌داخل‌محل‌تولید و دیگری‌موضوعهایی‌که‌به‌خارج‌از محل‌تولید بازمی‌گردد. در رابطه‌با اطلاعات‌خارج‌از محل، تجارت‌الکترونیکی‌می‌تواند بهترین‌بستر برای‌سهولت‌ارتباط‌باشد. در ارتباطات‌تجاری‌سنتی‌که‌برپایه‌کاغذ قرار دارند، وارد کردن‌مکرر یک‌رشته‌اطلاعات‌یکسان‌و واحد موجب‌بروز مشکلاتی‌می‌گردد ولی‌با مبادله‌الکترونیکی‌داده‌ها، این‌مشکلات‌به‌صورت‌قابل‌ملاحظه‌ای‌کاهش‌می‌یابند. یک‌مدیر تولید نیاز دارد که‌بتواند برای‌مواداولیه‌و قطعات‌موردنیاز تولید، برنامه‌ریزی‌صحیحی‌داشته‌باشد. ممکن‌است‌نبود یک‌قطعه‌کم‌ارزش، کل‌خط‌تولید را به‌مخاطره‌اندازد. چه‌بسا خط‌تولید به‌سبب‌ماندن‌ماده‌اولیه‌در گمرک‌و یا تعلل‌تولیدکننده‌مدتها متوقف‌بماند. تجارت‌الکترونیک، مدیر تولید و مدیر تدارکات‌را قادر می‌سازد که‌بتوانند با فروشندگان‌قطعات‌و مواد اولیه‌و سازمانهای‌درگیر، ارتباط‌صحیح‌برقرار کنند و از این‌راه‌داده‌های‌جامعی‌دراختیار داشته‌باشند. ازطرف‌دیگر، نیاز بازار و تقاضای‌خرید نیز بدون‌کوچکترین‌وقفه‌ای‌به‌مدیریت‌فروش‌می‌رسد و از آنجا نیز پس‌از انجام‌معامله ‌به‌ صورت‌الکترونیکی، سریعاً‌و بدون‌هیچگونه‌اتلاف‌زمانی‌به‌مدیر تولید می‌رسد. لذا مدیر تولید و مدیر برنامه‌ریزی‌کلیه‌اطلاعات‌محیط‌بیرونی‌را در اختیار خواهند داشت‌و همچنین‌می‌توانند ارتباطی‌روان‌با آن‌محیط‌برقرار سازند. به‌این‌صورت، قسمت‌بزرگی‌از مشکلات‌آنها حل‌خواهدشد.‌‌‌نکته‌دیگری‌که‌بسیار حائزاهمیت‌است، روشهای‌نوین‌در برقراری‌ارتباطات‌است‌که‌قبلاً‌به‌هیچ‌عنوان‌امکان‌تصور آنها نمی‌رفت. به‌کمک‌تجارت‌الکترونیک، یک‌مدیر تولید اطلاعات‌موردنیاز خود را به‌صورت‌ONLINE دراختیار خواهد داشت‌و درنتیجه‌می‌تواند راجع‌به‌تعیین‌استراتژی‌تولید برای‌آینده‌و اصولاً‌نحوه‌های‌جدیدتر تولید و ویژگیهایی‌که‌می‌توان‌به‌محصول‌اضافه‌کرد، فکر کند. ‌‌‌نکته‌دیگری‌که‌بسیار حائزاهمیت‌است، روشهای‌نوین‌در برقراری‌ارتباطات‌است‌که‌قبلاً‌به‌هیچ‌عنوان‌امکان‌تصور آنها نمی‌رفت. به‌کمک‌تجارت‌الکترونیک، یک‌مدیر تولید اطلاعات‌موردنیاز خود را به‌صورت‌ONLINE دراختیار خواهد داشت‌و درنتیجه‌می‌تواند راجع‌به‌تعیین‌استراتژی‌تولید برای‌آینده‌و اصولاً‌نحوه‌های‌جدیدتر تولید و ویژگیهایی‌که‌می‌توان‌به‌محصول‌اضافه‌کرد، فکر کند.‌‌‌از دیدگاه‌مدیریت‌تولید، برای‌اینکه‌یک‌محصول‌در سطح‌بین‌المللی‌قدرت‌رقابت‌داشته‌باشد باید: ‌‌‌از دیدگاه‌مدیریت‌تولید، برای‌اینکه‌یک‌محصول‌در سطح‌بین‌المللی‌قدرت‌رقابت‌داشته‌باشد باید: • روی‌بهره‌وری‌به‌اندازه‌کافی‌کار شده‌باشد؛ • برای‌کاهش‌هزینه‌ها بسترسازی‌شود؛ • منابع‌و مواداولیه‌باید در زمان‌موردنظر دردسترس‌باشند؛ • کیفیت‌محصول‌با استانداردها و خواسته‌های‌بین‌المللی‌مطابقت‌داشته‌باشد. ‌‌‌برای‌این‌منظور داشتن‌یک‌چرخه‌اطلاعاتی‌صحیح، و با استفاده‌از رایانه‌و تجارت‌الکترونیکی‌الزامی‌است. چنین‌سیستم‌گردش‌اطلاعاتی‌که‌برمبنای‌تجارت‌الکترونیک‌پایه‌گذاری‌می‌شود، مزایای‌زیر را برای‌مدیریت‌تولید به‌دنبال‌خواهد داشت: 1 - کاهش‌اشتباهات‌و افزایش‌صحت‌و دقت‌داده‌های‌دریافتی‌و ارسالی‌ 2 - افزایش‌سرعت‌انتقال‌داده‌ها 3 - برنامه‌ریزی‌تدارکات‌و کنترل‌موجودی: برنامه‌ریزی‌تدارکات‌و مباحث‌کنترل‌موجودی‌کاملاً‌بستگی‌به‌توان‌تولیدکنندگان‌مواداولیه، فاصله‌زمانی‌بین‌تصمیم‌ما برای‌خرید تا حصول‌توافق‌با فروشنده‌ها (یا تولیدکنندگان) و فاصله‌زمانی‌بین‌زمان‌توافق‌و دریافت‌کالا دارد. این‌دقیقاً‌همان‌موضوع‌اصلی‌در تجارت‌الکترونیک‌است. 4 - کاهش‌میزان‌موجودی‌انبار: تجارت‌الکترونیک‌باعث‌کوتاه‌شدن‌زمان‌موردنیاز بین‌سفارش‌تا تحویل‌کالا می‌گردد. لذا دیگر نیازی‌به‌نگهداری‌موجودی‌مواداولیه‌برای‌مدت‌طولانی‌وجود نخواهد داشت. این‌کاهش‌موجودی‌مواد اولیه‌باعث‌آزادشدن‌حجم‌عظیمی‌از سرمایه‌خواهدشد. 5 - برنامه‌ریزی‌تولید بطور کارآمدتر: دو عامل‌قبلی‌خود باعث‌خواهند شد که‌کار برنامه‌ریزی‌تولید به‌میزان‌قابل‌ملاحظه‌ای‌ساده‌تر گردد. با افزایش‌سرعت‌دریافت‌اطلاعات، امکان‌برنامه‌ریزی‌تولید برمبنای‌سفارشات‌یا نیاز بازار امکان‌پذیر می‌گردد. 6 - کاهش‌زمان‌تحویل‌کالا: امروزه‌بسیاری‌از شرکتها فاصله‌زمانی‌میان‌سفارش‌تا تحویل‌خود را به‌میزان‌قابل‌ملاحظه‌ای‌با استفاده‌از تجارت‌الکترونیک‌کاهش‌داده‌اند. به‌عنوان‌مثال، شرکت‌سیگارسازی‌آر.ج. رینولدز توانسته‌فاصله‌زمانی‌میان‌سفارش‌تا تحویل‌خود را از پنج‌هفته‌به‌سه‌روز کاهش‌دهد. بسیاری‌از شرکتها، دیگر از روشهایی‌غیر از تجارت‌الکترونیک‌سفارش‌قبول‌نمی‌کنند و بسیاری‌نیز دارای‌دو نوع‌زمان‌تحویل‌یا با روش‌تجارت‌الکترونیک‌و یا روشهای‌سنتی‌هستند. که‌البته‌زمان‌تحویل‌برای‌روشهایی‌غیر از تجارت‌الکترونیک‌به‌مراتب‌بیشتر است. 7 - کاهش‌قیمت‌تمام‌شده: کاهش‌زمان‌تحویل‌کالا، برنامه‌ریزی‌تولید به‌طور ساده‌تر و کارآمدتر و قابل‌اطمینان‌تر، عدم‌ایجاد مشکلات‌ناشی‌از کمبود یا نبود مواداولیه‌یا قطعات، کاهش‌میزان‌موجودی‌انبار مواداولیه‌و محصول، افزایش‌سرعت‌انتقال‌داده‌ها، کاهش‌اشتباهات‌و افزایش‌صحت‌و دقت‌داده، عدم‌دخالت‌انسان‌در ورود مجدد داده‌ها و کم‌شدن‌میزان‌مصرف‌کاغذ موجب‌کاهش‌هزینه‌های‌تمام‌شده‌می‌گردد که‌این‌موضوع‌موجب‌افزایش‌توان‌شرکتها برای‌رقابت‌خواهدشد. 8 - نیل‌به‌سمت‌تولید:JIT اگر بخواهیم‌مجموعه‌کاربردهای‌فوق‌را جمع‌بندی‌کنیم، ملاحظه‌می‌شود که‌مجموعه‌فوق، عوامل‌مختلفی‌هستند که‌یا از پیش‌نیازهای‌پیاده‌سازی‌تولیدJIT و یا از نتایج‌آن‌خواهند بود. برای‌تبدیل‌سیستم‌تولید به‌JIT ، هیچ‌راهی‌جز پیاده‌سازی‌تجارت‌الکترونیک‌در موسسه‌نخواهیم‌داشت. درواقع‌هیچ‌موسسه‌ای‌نمی‌تواند یک‌شبه‌سیستم‌تولید خود را تبدیل‌به‌JIT کند. ابتدا باید یک‌سری‌امکانات‌اولیه‌در داخل‌و خارج‌موسسه‌(طرفهای‌تجاری‌موسسه) به‌وجود آید و سپس‌تجارت‌الکترونیک‌در سطح‌مبادله‌الکترونیکی‌اسناد اجرا گردد. با اجرای‌مبادله‌الکترونیکی‌داده‌ها، امکان‌تولیدJIT به‌وجود خواهد آمد. یکی‌از اهداف‌نهایی‌پیاده‌سازی‌یک‌سیستم‌صحیح‌تجارت‌الکترونیک‌همانا نیل‌به‌سمت‌تولیدی‌است‌که‌موجودی‌انبار آن‌صفر باشد و انبار محصولات‌نیز نداشته‌باشد و بتواند سفارشات‌را به‌سرعت‌تحویل‌دهد. 9 - کمک‌در تعیین‌استراتژی‌تولید: اینکه‌ما با چه‌استراتژی‌تولید خواهیم‌کرد، کاملاً‌بستگی‌به‌این‌دارد که‌ما چه‌امکاناتی‌داریم‌و بازار ما چگونه‌است‌و تا چه‌میزان‌تغییرات‌در آن‌سریع‌خواهدبود و ما تا چه‌حدی‌می‌توانیم‌در محصولات‌خود تغییرات‌به‌وجود آوریم. اینکه‌ما تا چه‌اندازه‌سریع‌می‌توانیم‌در تولیداتمان‌تغییر ایجاد کنیم، بستگی‌به‌امکانات‌ما در دستیابی‌به‌قطعات‌و مواداولیه‌جدید و مسائل‌داخلی‌تولیدی‌ما دارد. مسلح‌شدن‌به‌تجارت‌الکترونیک‌با تغییرات‌شگرفی‌که‌در موسسه‌ایجاد خواهدساخت، در تعیین‌استراتژی‌تولید ما موثر است.‌‌‌سخن‌آخر اینکه‌تجارت‌الکترونیک‌یک‌ابزار در کنار سایر ابزارها و وسایل‌نیست. تجارت‌الکترونیک‌یک‌نگرش‌و روش‌جدید است. نگرش‌تاکتیکی‌به‌تجارت‌الکترونیک‌بسیار خطرناک‌است. باید به‌دید استراتژیکی‌به‌آن‌نگریست‌و از آن‌بهره‌برد. تجارت‌الکترونیک‌کل‌روشهای‌سنتی‌را مورد تهاجم‌قرار می‌دهد و باعث‌ایجاد تغییرات‌شگرف‌در سازمان‌می‌گردد. مدیریت‌تولید نیز به‌عنوان‌یکی‌از شاخه‌های‌مدیریت‌نیز از این‌تغییرات‌مصون‌نخواهدماند. روشهای‌جدید تولید با کارایی‌بالاتر و سهولت‌بیشتر، کاهش‌اشتباهات‌و افزایش‌صحت‌و دقت‌داده‌های‌دریافتی‌و ارسالی‌برنامه‌ریزی‌تدارکات‌و مواداولیه‌و کنترل‌موجودی‌کاهش‌میزان‌موجودی‌انبار برنامه‌ریزی‌تولید به‌طور ساده‌تر و کارآمدتر و قابل‌اطمینان‌تر کاهش‌زمان‌تحویل‌کالا کاهش‌قیمت‌تمام‌شده‌تولیدJIT کمک‌در تعیین‌استراتژی‌تولید از مهمترین‌تاثیرهای‌تجارت‌الکترونیک‌بر مدیریت‌تولید خواهدبود. ‌‌‌سخن‌آخر اینکه‌تجارت‌الکترونیک‌یک‌ابزار در کنار سایر ابزارها و وسایل‌نیست. تجارت‌الکترونیک‌یک‌نگرش‌و روش‌جدید است. نگرش‌تاکتیکی‌به‌تجارت‌الکترونیک‌بسیار خطرناک‌است. باید به‌دید استراتژیکی‌به‌آن‌نگریست‌و از آن‌بهره‌برد. تجارت‌الکترونیک‌کل‌روشهای‌سنتی‌را مورد تهاجم‌قرار می‌دهد و باعث‌ایجاد تغییرات‌شگرف‌در سازمان‌می‌گردد. مدیریت‌تولید نیز به‌عنوان‌یکی‌از شاخه‌های‌مدیریت‌نیز از این‌تغییرات‌مصون‌نخواهدماند. روشهای‌جدید تولید با کارایی‌بالاتر و سهولت‌بیشتر، کاهش‌اشتباهات‌و افزایش‌صحت‌و دقت‌داده‌های‌دریافتی‌و ارسالی‌برنامه‌ریزی‌تدارکات‌و مواداولیه‌و کنترل‌موجودی‌کاهش‌میزان‌موجودی‌انبار برنامه‌ریزی‌تولید به‌طور ساده‌تر و کارآمدتر و قابل‌اطمینان‌تر کاهش‌زمان‌تحویل‌کالا کاهش‌قیمت‌تمام‌شده‌تولیدJIT کمک‌در تعیین‌استراتژی‌تولید از مهمترین‌تاثیرهای‌تجارت‌الکترونیک‌بر مدیریت‌تولید خواهدبود . منابع‌و مأخذ: 1 - سیدمحمد قریشی‌نژاد، «بررسی‌راهکارهای‌توسعه‌عرصه‌تجارت‌الکترونیک‌در کشور»، پایان‌نامه‌کارشناسی‌ارشد، دانشگاه‌علم‌و صنعت‌ایران، دانشکده‌صنایع‌ 99/2,99/1 - INTERNATIONAL TRADE FORUM 2 2- www.merx.cebra.com3 3- www.devbusiness.com4